Ośrodek Myśli Psychoanalitycznej
Instytut Filozofii i Socjologii PAN
czasoPismo

Wspólny korzeń rozumu i szaleństwa: zapoznany świat perwersji

Jan Potkański
30 grudnia 2022

DOI 10.37240/wb.2022.2.7

wunderBlock. Psychoanaliza i Filozofia, nr 2 / 2022

Strony: 121-138

 

Abtrakt: Artykuł spekulatywnie rozwija niektóre wątki sporu Derridy z Foucaultem, zapoczątkowanego odczytem Cogito i historia szaleństwa, zwłaszcza te dotyczące źródłowej jedności rozumu i dotkniętego obłędem nie-rozumu – figury, której strukturalne wzorce Derrida zaczerpnął z filozofii niemieckiej, przede wszystkim Kanta, Hegla i Heideggera. Zestawienie ich z psychoanalitycznym modelem perwersji pozwala praktycznie odróżnić pełną racjonalność rozumu „wyższego” od pospolitego rozsądku skażonego relacją wiedzy z władzą, do którego rozumność jest zwykle – także przez Foucaulta – redukowana, ze szkodą jednak dla poznawczego i moralnego rozwoju jednostek i cywilizacji.

 

Słowa kluczowe: nerwica, psychoza, perwersja, psychopatologia życia codziennego

 

O autorze: Jan Potkański, dr hab., adiunkt w Zakładzie Literatury XX i XXI wieku na Wydziale Polonistyki UW, autor książek: Sobowtór. Różewicz a psychoanaliza Jacques’a Lacana i Melanie Klein (2004), Sens nowoczesnego wiersza. Wersyfikacja Białoszewskiego, Przybosia, Miłosza i Herberta (2004), Parabazy wpływu. Iwaszkiewicz – Bloom – Lacan (2008), Epoka spojrzenia. Literatura ispołeczeństwo nowego kapitalizmu (2014), Wolność realnego. Kant, Hegel i Deleuze a literatura polska (2018). ORCID 0000-0002-9332-1940.

 

Licencja:

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez Utworów Zależnych 4.0 Międzynarodowa

wunderBlock. Psychoanaliza i Filozofia, nr 5 / 2025: PSYCHOANALIZA WOBEC SZALEŃSTWA ŚWIATA
Szaleństwo naszych czasów
5 stycznia 2026
DOI 10.37240/wb.2025.5.1 wunderBlock. Psychoanaliza i Filozofia, nr 5 / 2025 Strony: 2-4   Jako redakcja wunderBlocka zaproponowaliśmy wspólną medytację nad szaleństwem naszych czasów, gorącej współczesności, medytację prowadzoną za pomocą instrumentarium psychoanalitycznego. Przeczuwaliśmy, że temat może „chwycić”, ale bogactwo i różnorodność odpowiedzi nas zaskoczyły. Od bardzo ogólnych rozważań na temat realnego charakteru społeczeństw wspołczesnych, ich pragnień … Czytaj dalej „wunderBlock. Psychoanaliza i Filozofia, nr 5 / 2025: PSYCHOANALIZA WOBEC SZALEŃSTWA ŚWIATA”

Redakcja:

  • dr Barbara Barysz, Instytut Filozofii i Socjologii PAN – sekretarzyni redakcji
  • mgr Agata Bielińska, Graduate School for Social Research – redaktorka
  • mgr Julia Jastrzębska, Polskie Towarzystwo Psychoterapii Psychoanalitycznej – redaktora
  • dr hab. Ewa Kobylińska-Dehe, Instytut Filozofii i Socjologii PAN – redaktorka
  • mgr Zbigniew Kossowski, Polskie Towarzystwo Psychoanalityczne – redaktor
  • prof. Andrzej Leder, Instytut Filozofii i Socjologii PAN – redaktor
  • dr hab. Adam Lipszyc, Instytut Filozofii i Socjologii PAN – redaktor naczelny
  • dr Antoni Zając, Wydział Polonistyki UW – redaktor

Kontakt: wunderblock@ifispan.edu.pl

ISSN: 2720-4391

Ośrodek Myśli Psychoanalitycznej