Ośrodek Myśli Psychoanalitycznej
Instytut Filozofii i Socjologii PAN
czasoPismo

Kilka uwag o związkach seksualności z nieświadomością / A Few Remarks on the Relationship between Sexuality and the Unconscious

Zbigniew Kossowski
15 kwietnia 2025

DOI 10.37240/wb.2024.4.6

wunderBlock. Psychoanaliza i Filozofia, nr 4 / 2024

Strony: 64-79

 

Abstrakt: Autor podejmuje temat odwrotu psychoanalizy od seksualności zarówno w praktyce psychoanalitycznej, jak i w teorii. Podejmuje problem traumatycznego wymiaru seksualności, jej wczesnych źródeł i związków z nieświadomością, a także jej roli w życiu psychicznym. Końcowa część artykułu poświęcona jest perspektywom powrotu psychoanalizy do seksualności, której pojawianie się w procesie psychoanalitycznym nie byłoby rozumiane jedynie jako przejaw mechanizmów obronnych, ale też siły witalnej. Autor zastanawia się, czy nasz język oraz nasza gotowość do badania problematyki seksualności, lub raczej jej brak, nie stanowią jednego z podstawowych ograniczeń w rozumieniu i badaniu procesów seksualnych.

Abstract: The author addresses the topic of psychoanalysis’ retreat from sexuality, both in psychoanalytic practice and in theory. He deals with the problem of the traumatic dimension of sexuality, its early sources and connections with the unconscious, as well as its role in mental life. The final part of the article is devoted to the prospects of psychoanalysis returning to sexuality, the emergence of which in the psychoanalytic process would be understood not only as a manifestation of defense mechanisms, but also as a vital force. The author wonders whether our language and our willingness, or rather lack thereof, to explore the issue of sexuality, are not among the fundamental limitations in understanding and exploring sexual processes.

 

Słowa kluczowe: seksualność, odwrót od seksualności, język, trauma seksualności, nieświadomość, seksualne ciało

Keywords: sexuality, retreat from sexuality, language, trauma of sexuality, unconscious, sexual body

 

O autorze: Zbigniew Kossowski (Polskie Towarzystwo Psychoanalityczne, Polska) – psychoanalityk szkoleniowy Polskiego Towarzystwa Psychoanalitycznego, prowadzi psychoanalizę osób dorosłych, jest także psychoanalitykiem dzieci i młodzieży. Jest superwizorem i prowadzi również psychoanalityczne seminaria klinicznoteoretyczne. Autor jest afiliowany przy IFiS PAN.

About the Author: Zbigniew Kossowski (Polish Psychoanalytic Society, Poland) is a training psychoanalyst of the Polish Psychoanalytic Society. He practices psychoanalysis with adults and is also a child and adolescent psychoanalyst. He is a supervisor and conducts clinical and theoretical psychoanalytic seminars. He is affiliated with the Institute of Philosophy and Sociology of the Polish Academy of Sciences.

 

Bibliografia / Bibliography

Aisenstein, M., & Rich, H. (2022). O biseksualności. Urodzeni z dwojgiem oczu. Trans. M. Szpak. In R. J. Perelberg (ed.), Biseksualność psychiczna. Dialog brytyjsko-francuski. Podejście psychoanalityczne. Gdańsk: Wydawnictwo Imago.

Birksted-Breen, D. (2016). Bi-Ocularity, the Functioning Mind of the Psychoanalyst. International Journal of Psychoanalysis, 97(1), 25–40.

Coltart, N. (2018). “Slouching towards Bethlehem…”. Or Thinking the Unthinkable in Psychoanalysis. In G. Kohon (ed.), British Psychoanalysis. New Perspectives in the Independent Tradition (pp. 148–160). London & New York: Routledge.

Freud, S. (1997). Analiza skończona i nieskończona (1930). In Poza zasadą przyjemności. Trans. J. Prokopiuk. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Freud, S. (1997). Dowcip i jego stosunek do nieświadomości (1905). In Pisma psychologiczne. Trans. R. Reszke. Warszawa: Wydawnictwo KR.

Freud, S. (2007). Ekonomiczny problem masochizmu (1924). In Psychologia nieświadomości. Trans. R. Reszke. Warszawa: Wydawnictwo KR.

Freud, S. (1919). Introduction to Psycho-Analysis and the War Neurosis. In J. Strachey et al. (eds.), The Standard Edition of the Complete Psychological Works of Sigmund Freud (Vol. XVII, pp. 205–216). London: Hogarth Press.

Freud, S. (1998). Kultura jako źródło cierpień (1930). In Pisma społeczne. Trans. A. Ochocki, M. Poręba & R. Reszke. Warszawa: Wydawnictwo KR.

Freud, S. (1999). Trzy rozprawy z teorii seksualnej (1905). In Życie seksualne. Trans. R. Reszke. Warszawa: Wydawnictwo KR.

Freud, S. (2007). Uwagi o miłości przeniesieniowej. Dalsze rady w kwestii techniki psychoanalizy III (1915). In Technika terapii. Trans. R. Reszke. Warszawa: Wydawnictwo KR.

Freud, S. (2007). W kwestii wprowadzenia narcyzmu (1914). In Psychologia nieświadomości. Trans. R. Reszke. Warszawa: Wydawnictwo KR.

Freud, S. (1997). Zarys psychoanalizy (1940). In Poza zasadą przyjemności. Trans. J. Prokopiuk. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Godfrind, J. (2022). Od biseksualności do kobiecości. Trans. M. Szpak. In R. J. Perelberg (ed.), Biseksualność psychiczna. Dialog brytyjsko-francuski. Podejście psychoanalityczne. Gdańsk: Wydawnictwo Imago.

Goldberg, A. (1993). Sexualization and Desexualisation. Psychoanalytic Quarterly, 62, 383–399.

Green, A. (1995). Has Sexuality Anything to Do with Psychoanalysis? International Journal of Psychoanalysis, 76, 871–883.

Green, A. (2022). Płeć nijaka. Trans. M. Szpak. In R. J. Perelberg (ed.), Biseksualność psychiczna. Dialog brytyjsko-francuski. Podejście psychoanalityczne. Gdańsk: Wydawnictwo Imago.

Green, A. (1986). Passions and Their Vicissitudes. In On Private Madness (pp. 214–253). London: Hogarth Press.

Guignard, F. (2016). Edyp z kompleksem lub bez kompleksu. Trans. M. Gąsior. In Dzieciństwo. Współczesna perspektywa. Materials from the Conference of the Polish Psychoanalytic Society. Warszawa.

Hirsch, D. (2022). Nieświadome paty i biseksualność przeciwprzeniesienia w terapii. Trans. M. Szpak. In R. J. Perelberg (ed.), Biseksualność psychiczna. Dialog brytyjsko-francuski. Podejście psychoanalityczne. Gdańsk: Wydawnictwo Imago.

Kohon, G. (2022). Żegnaj, seksualności. Trans. M. Szpak. In R. J. Perelberg (ed.), Biseksualność psychiczna. Dialog brytyjsko-francuski. Podejście psychoanalityczne. Gdańsk: Wydawnictwo Imago.

Kristeva, J. (2001). Melanie Klein. Trans. R. Guberman. New York: Columbia University Press.

Laplanche, J. (1999). Implantation, Intromission. In Essays on Otherness. London & New York: Routledge.

Laplanche, J. (1992). Interpretation Between Determinism and Hermeneutics. A Restatement of the Problem. International Journal of Psychoanalysis, 73, 429–445.

Laplanche, J., & Pontalis, J.-B. (1996). Słownik psychoanalizy. Trans. E. Modzelewska & E. Wojciechowska. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.

Laplanche, J. (1995). Seduction, Persecution, Revelation. International Journal of Psychoanalysis, 76, 663–682.

Laplanche, J. (1997). The Theory of Seduction and the Problem of the Other. International Journal of Psychoanalysis, 78, 653–666.

Laufer, M., & Laufer, M. E. (2013). Okres dojrzewania i załamanie rozwoju. Perspektywa psychoanalityczna. Trans. D. Golec, L. Kalita, M. Kruszyńska-Mąka & M. Lipińska. Warszawa: Oficyna Ingenium.

Lipszyc, A. (2019). Freud: logika doświadczenia. Spekulacje marańskie. Warszawa: IBL.

Miller, P. (2022). „Wczesne kształty życia psychicznego jako zwiastuny (bi)seksualności”. Trans. W. Turopolski. Lecture delivered at the Polish Psychoanalytic Society, October 7, 2022.

Perelberg, R. J. (ed.). (2022). Biseksualność psychiczna. Dialog brytyjsko-francuski. Podejście psychoanalityczne. Trans. M. Szpak. Gdańsk: Wydawnictwo Imago.

Perelberg, R. J. (2022). Wprowadzenie. Psychoanalityczne rozumienie biseksualności. Trans. M. Szpak. In R. J. Perelberg (ed.), Biseksualność psychiczna. Dialog brytyjsko-francuski. Podejście psychoanalityczne. Gdańsk: Wydawnictwo Imago.

Phillips, A. (2013). Winnicott. Trans. A. Czownicka. Gdańsk: Wydawnictwo Imago.

Quinodoz, J.-M. (2024). Czytanie Freuda. Chronologiczna eksploracja dzieł Freuda. Trans. A. Dwulit & P. Skalski. Warszawa: Instytut Studiów Psychoanalitycznych im. Hanny Segal.

Roussillon, R. (2011). Sexualité, sexuel, sexualisation. Revue française de psychanalyse, 75, 825–828.

Shalev, O., & Yerushalmi, H. (2009). Status of Sexuality in Contemporary Psychoanalytic Psychotherapy as Reported by Therapists. Psychoanalytic Psychology, 26(4), 343–361.

Wittgenstein, L. (2000). Tractatus logico-philosophicus. Trans. B. Wolniewicz. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Licencja:

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez Utworów Zależnych 4.0 Międzynarodowa

wunderBlock. Psychoanaliza i Filozofia, nr 5 / 2025: PSYCHOANALIZA WOBEC SZALEŃSTWA ŚWIATA
Szaleństwo naszych czasów / The Madness of Our Times
5 stycznia 2026
DOI 10.37240/wb.2025.5.1 wunderBlock. Psychoanaliza i Filozofia, nr 5 / 2025 Strony: 2-4   Jako redakcja wunderBlocka zaproponowaliśmy wspólną medytację nad szaleństwem naszych czasów, gorącej współczesności, medytację prowadzoną za pomocą instrumentarium psychoanalitycznego. Przeczuwaliśmy, że temat może „chwycić”, ale bogactwo i różnorodność odpowiedzi nas zaskoczyły. Od bardzo ogólnych rozważań na temat realnego charakteru społeczeństw wspołczesnych, ich pragnień … Czytaj dalej „wunderBlock. Psychoanaliza i Filozofia, nr 5 / 2025: PSYCHOANALIZA WOBEC SZALEŃSTWA ŚWIATA”

Redakcja:

  • dr Barbara Barysz, Instytut Filozofii i Socjologii PAN – sekretarzyni redakcji
  • mgr Agata Bielińska, Graduate School for Social Research – redaktorka
  • mgr Julia Jastrzębska, Polskie Towarzystwo Psychoterapii Psychoanalitycznej – redaktora
  • dr hab. Ewa Kobylińska-Dehe, Instytut Filozofii i Socjologii PAN – redaktorka
  • mgr Zbigniew Kossowski, Polskie Towarzystwo Psychoanalityczne – redaktor
  • prof. Andrzej Leder, Instytut Filozofii i Socjologii PAN – redaktor
  • dr hab. Adam Lipszyc, Instytut Filozofii i Socjologii PAN – redaktor naczelny
  • dr Antoni Zając, Wydział Polonistyki UW – redaktor

Kontakt: wunderblock@ifispan.edu.pl

ISSN: 2720-4391

Ośrodek Myśli Psychoanalitycznej