DOI 10.37240/wb.2025.5.5
wunderBlock. Psychoanaliza i Filozofia, nr 5 / 2025
Strony: 51-65
Abstrakt: Artykuł podejmuje refleksję nad szaleństwem jako modalnością wprowadzoną do psychoanalizy przez Jacques’a Lacana. Szaleństwo rozumiane jest tu jako sposób działania i postawa konstytuująca teorię oraz technikę, a nie jako efekt ich rozwoju. W tym kontekście analizie poddane zostały trzy kluczowe artykulacje Lacana: (1) zakwestionowanie freudowskiego kompleksu Edypa, odczytywane jako antycypacja strukturalistycznych teorii Lévi-Straussa; (2) włączenie do pola psychoanalizy zjawisk wymykających się strukturze symbolicznej, takich jak wymiar niemożliwości, doświadczenie kryzysu i spotkanie z realnym; (3) powiązanie psychoanalizy ze współczesnymi kryzysami, w szczególności kryzysem podmiotowości, które zarazem wyznaczają jej obszar i są przez nią radykalizowane. W konkluzji sformułowana zostaje teza, że psychoanaliza stale opracowuje własne rejestry szaleństwa, umożliwiając im paradoksalnie bezpieczny rozwój w obrębie swojego dyskursu.
Słowa kluczowe: Lacan, Freud, szaleństwo, psychoanaliza, kryzys
O autorce: Anna Turczyn – literaturoznawczyni, pracuje w Centrum Studiów Humanistycznych (Wydział Polonistyki UJ). Interesuje się psychoanalizą lacanowską oraz bada możliwości jej zastosowania w interpretacji współczesnych dyskursów. Tłumaczyła m.in. M. Augé, R. Barthes’a, J. Kristevą i P. Ricoeura. Jest stałą współpracowniczką Krakowskiego Koła Psychoanalizy NSL oraz członkinią RUE. Autorka książki Lacan: projekt lektury (2023) oraz licznych artykułów publikowanych m.in. w czasopismach „Teksty Drugie”, „Przekładaniec” i „Postscriptum Polonistyczne”. Prowadzi zajęcia z psychoanalizy i literatury najnowszej, a także kursy poświęcone myśleniu w ramach zajęć ogólnouczelnianych. ORCID: 0000-0003-1611-5139.
Licencja:
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez Utworów Zależnych 4.0 Międzynarodowa
