Autor: Maja Stefaniec-Muchorowska

DOI 10.37240/wb.2025.5.3

wunderBlock. Psychoanaliza i Filozofia, nr 5 / 2025

Strony: 18-32

 

 

Abstrakt: Artykuł stanowi kliniczno-teoretyczną refleksję nad doświadczeniem pacjenta, nazwanego Światosławem, którego życie psychiczne rozpięte jest między agorafobicznym lękiem a zachłannym poszukiwaniem niekończącej się stymulacji. Jego przeżycia, wpisane w kontekst kultury algorytmicznej, ukazują dynamikę współczesnych obron – od pozycji schizoparanoidalnej po zamknięcie w klaustrum jouissance. Pojęcie to, inspirowane opisem Meltzera, a wzbogacone perspektywą Lacana i Freuda, odnosi się do solipsystycznego zatrzaśnięcia w przestrzeni popędu śmierci i pragnienia oceanicznego, gdzie rozkosz stapia się z bólem i letargiem. Artykuł podejmuje próbę zrozumienia, w jaki sposób współczesne figury kulturowe – od Donalda Trumpa, przez Elona Muska i MrBeasta, aż po sztuczną inteligencję – stają się obiektami wyobraźni i pragnień, oferując złudzenie pełni i kontroli. Autorka analizuje doświadczenie własnego reverie w pracy z pacjentem, ukazując je jako możliwe lekarstwo na samotność i hibernacyjność współczesnego podmiotu. Tekst wskazuje, że psychoanaliza – rozumiana jako stan umysłu, zdolność wytrzymywania sprzeczności i poszukiwania prawdy emocjonalnej – może wnieść istotny wkład w kulturę, zagrożoną przez prenatalne obrony i algorytmiczne symulakry.

Abstract: The article presents a clinical-theoretical reflection on the experience of a patient, here called Światosław, whose psychic life oscillates between agoraphobic anxiety and a greedy search for endless stimulation. His inner world, inscribed in the context of algorithmic culture, reveals contemporary defensive dynamics—from the schizoparanoid position to entrapment within what is termed claustrum jouissance. This notion, inspired by Meltzer’s description and expanded through Lacanian and Freudian perspectives, refers to a solipsistic enclosure within the death drive and oceanic longing, where jouissance merges with pain and lethargy. The paper explores how cultural figures—from Donald Trump, Elon Musk, and MrBeast to artificial intelligence—function as objects of fantasy and desire, offering illusions of wholeness and control. The author reflects on her own reverie in the analytic process, showing it as a possible remedy for the loneliness and hibernation of the contemporary subject. The article argues that psychoanalysis—understood as a state of mind, the capacity to bear contradictions, and the search for emotional truth—can contribute significantly to a culture increasingly threatened by prenatal defenses and algorithmic simulacra.

 

Słowa kluczowe:  klaustrum jouissance, pozycja prenatalna, pozycja schizoparanoidalna, kultura algorytmiczna, agorafobia, reverie, psychoanaliza kultury

Keywords: claustrum jouissance, prenatal position, schizoparanoid position, algorithmic culture, agoraphobia, reverie, psychoanalysis of culture

 

O autorce: Maja Stefaniec-Muchorowska (niezależna badaczka, Polska) – psycholożka i psychoterapeutka psychoanalityczna, związana z Wrocławskim Centrum Psychoterapii. Autorka tekstów eseistycznych i refleksyjnych z pogranicza psychoanalizy, filozofii i sztuki. Podejmuje dialog pomiędzy klasyczną teorią psychoanalityczną a współczesną kulturą, językiem i sztuką, poszukując nowych sposobów rozumienia doświadczeń psychicznych i dynamiki nieświadomości.

About the Author: Maja Stefaniec-Muchorowska (independent scholar, Poland) is a psychologist and psychoanalytic psychotherapist affiliated with the Wrocław Psychotherapy Center. She is the author of essays and reflective texts at the intersection of psychoanalysis, philosophy, and art. Her work brings classical psychoanalytic theory into dialogue with contemporary culture, language, and art, seeking new ways of understanding psychic experience and the dynamics of the unconscious.

 

 

Licencja:

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez Utworów Zależnych 4.0 Międzynarodowa