Autor: Nadia Kostrzewa

DOI 10.37240/wb.2025.5.2

wunderBlock. Psychoanaliza i Filozofia, nr 5 / 2025

Strony: 5-17

 

Abstrakt: Esej stanowi próbę analizy kondycji współczesnego podmiotu i jego relacji z utratą, melancholią oraz kulturą nadmiaru, ukazaną przez metaforę znikających rzek. Autorka wykorzystuje motyw pogrzebanych cieków wodnych jako obraz wypartej nieświadomości i braku w przestrzeni psychicznej człowieka, interpretując go przez pryzmat psychoanalitycznych koncepcji André Greena, Christophera Bollasa i Byung-Chul Hana. Zestawiając idee „negatywnej halucynacji” i „białego szaleństwa” z refleksją nad późnokapitalistycznym przymusem produktywności, tekst ujawnia paradoks nowoczesnego narcyzmu – niemożność doświadczenia utraty i związanej z nią żałoby w świecie afirmacji i nieustannego działania. Kostrzewa przygląda się koncepcji zaniechania jako gestu oporu wobec tego imperatywu – formę kontemplacji i powrotu do wewnętrznego przepływu, rozumianego jako warunek odzyskania psychicznej przestrzeni i zdolności do symbolizacji. Esej łączy perspektywę psychoanalityczną z krytyką kultury, tworząc metaforyczną mapę relacji między rzeką, czasem i podmiotowością.

 

Słowa kluczowe psychoanaliza, żałoba, narcyzm, negatywna halucynacja, melancholia, kultura późnego kapitalizmu, zaniechanie, rzeka

 

O autorce: Nadia Kostrzewa – certyfikowana psychoterapeutka Polskiego Towarzystwa Psychoterapii Psychoanalitycznej. Redaktorka naczelna kwartalnika „IDioMY. Psychoanaliza i życie społeczne”. Laureatka konkursu na referat PTPP, dotyczący psychoanalitycznego ujęcia bezradności oraz psychoanalitycznego ujęcia szaleństwa. Laureatka Międzynarodowego Konkursu IPA: Mind in the Line of Fire. Psychoanalytic Voices to the Challenges of our Times. Jej esej został opublikowany w książce pod tym samym tytułem i reprezentował głos z Polski. Swoje teksty publikuje na „WunderBlogu” oraz w „EFPP E-journal”. Mieszka i pracuje w Bydgoszczy.

 

Licencja:

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez Utworów Zależnych 4.0 Międzynarodowa

DOI 10.37240/wb.2024.4.5

wunderBlock. Psychoanaliza i Filozofia, nr 4 / 2024

Strony: 54-63

 

Abstrakt: Punktem wyjścia tego utrzymanego w osobistym tonie eseju jest przypomnienie rewolucyjnego charakteru Freudowskiej teorii seksualności. Autorka przywołuje feministyczną krytykę wytykającą Freudowi heteronormatywne ograniczenia, poza które pragnie wykroczyć, nie porzucając jednak tradycji psychoanalitycznej. Wskazuje, że w myśleniu o seksualności jako o sile wymykającej się tożsamościowym schematom dopomóc może teoria Jeana Laplanche’a. Następnie, odwołując się do rozmaitych koncepcji z tradycji psychoanalitycznej i teorii queer, autorka przygląda się zaczerpniętemu z własnej praktyki przypadkowi tożsamościowej i orientacyjnej płynności. Ten wątek splata z rozważaniami nad postaciami Magnusa Hirschfelda i Tomasza Machcińskiego, formułując na koniec apologię tego, co niemożliwe do sklasyfikowania.

 

Słowa kluczowe: teoria queer, nietożsamość, Jean Laplanche, Magnus Hirscheld

 

O autorce: Nadia Kostrzewa, psycholożka, certyfikowana psychoterapeutka psychoanalityczna. Redaktorka naczelna kwartalnika „IDioMY – Psychoanaliza i Życie Społeczne”. Dwukrotna laureatka konkursu PTPP na esej dotyczący psychoanalitycznego rozumienia bezradności i szaleństwa. Współzałożycielka i członkini Grupy Reflektującej PTPP, która zajmuje się próbą opisu zjawisk społecznych i politycznych przy użyciu narzędzi psychoanalitycznych. Jej esej o sytuacji na polsko-białoruskiej granicy Co kryje las? został wyróżniony w międzynarodowym konkursie IPA i opublikowany w książce Mind in the Line of Fire.

 

Licencja:

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez Utworów Zależnych 4.0 Międzynarodowa