Ośrodek Myśli Psychoanalitycznej
Instytut Filozofii i Socjologii PAN

Time of Rage: The Psycho-Politics of Populism

DOI 10.37240/wb.2025.5.11

wunderBlock. Psychoanaliza i Filozofia, nr 5 / 2025

Strony: 150-158

 

Abstract: Drawing inspiration from a recent book by the political philosopher Carlo Invernizzi-Accetti (Twenty Years of Rage), the author analyzes the origins of today’s populist wave, both on the left and the right. He sees it as a consequence of the failed liberal-democratic “promise,” since ordinary people – those left behind – feel they no longer matter in modern society. Hence, a deep resentment has grown toward the political elites, and above all toward that segment of the population the author calls the “running ahead”: the culturally advanced classes who inhabit the great cosmopolitan metropolises. In short, populism is not a revolt driven by economic hardship, but rather a “struggle for recognition” in the Hegelian sense. This frustration over a lack of recognition is leading to the decline of democracy and the looming prospect of a demagogic autocracy.

 

Keywords Carlo Invernizzi-Accetti, rage, populism, struggle for recognition, autocracy

 

About the author: Sergio Benvenuto – is an Italian psychoanalyst, writer, and philosopher. He is a retired researcher of the Italian Academia of Sciences (CNR). He is president of the Institute Elvio Fachinelli in Italy. He was the founder and editor of the European Journal of Psychoanalysis, and is a member of the Editorial Board of Psychoanalytic Discourse and of American Imago. He has authored many books in different languages, and has worked on Freud, Lacan, the philosophy of science, political theory, and monotheisms (with J.-L. Nancy).

 

Licencja:

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez Utworów Zależnych 4.0 Międzynarodowa

Syndrom nominalistyczny. Teoria uwiedzenia Jeana Laplanche’a jako pierwsza psychoteologia

DOI 10.37240/wb.2025.5.12

wunderBlock. Psychoanaliza i Filozofia, nr 5 / 2025

Strony: 159-189

 

Abstrakt: Tematem eseju jest syndrom nominalistyczny, w którym teologia spotyka się z psychoanalizą, a w rezultacie tego spotkania powstaje nowa dziedzina: psychoteologia. Podczas gdy psychoanaliza podsuwa ogólną teorię uwiedzenia Jeana Laplanche’a jako najlepszy model na opisanie pierwotnego odniesienia psyche do enigmatycznego innego, teologia mówi o objawieniu jako zależności od obcej niezbadanej woli. Esej próbuje dowieść, że psychoteologiczne nieredukcyjne podejście do treści religijnych, wolne od obsesji racjonalistycznego wyjaśnienia, jest aktem analogicznym do Laplanche’owej obrony nieświadomości przed zakusami narcystycznej immanentyzacji, czyli pozbycia się obcej zadry: nieświadome i transcendencja, „inny wewnętrzny” oraz „inny zewnętrzny” okazują się ściśle ze sobą powiązane. Tak rozumiana psychoteologia zatem to obrona „kwestii innego”, zawsze tylko jako pytania, nawet jeśli, jak twierdzi Ludwig Wittgenstein, jest ono koniec końców pytaniem nonsensownym, bo bez odpowiedzi.

 

Słowa kluczowe objawienie, uwiedzenie, Jean Laplanche, Franz Rosenzweig

 

O autorce: Agata Bielik-Robson obroniła doktorat z filozofii w 1995 roku. Pracuje w Instytucie Filozofii i Socjologii PAN i jest Professor Emeritus of Jewish Studies na Wydziale Teologii i Religioznawstwa University of Nottingham. Zajmuje się filozofią podmiotu, teorią literatury oraz filozofią religii, zwłaszcza dziedzictwem żydowskim. Opublikowała kilkadziesiąt artykułów w językach polskim, niemieckim, francuskim, rosyjskim i angielskim oraz kilkanaście książek. Jej ostatnie publikacje to: Marańska Pascha Derridy. Zdrada, wygnanie, przeżycie, nietożsamość (Kraków 2022) oraz Derrida’s Marrano Passover: Betrayal, Exile, Survival and the Metaphysics of Non-Identity (Londyn 2023). ORCID: 0000-0002-9638-6758.

 

Licencja:

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez Utworów Zależnych 4.0 Międzynarodowa

Redakcja:

  • dr Barbara Barysz, Instytut Filozofii i Socjologii PAN – sekretarzyni redakcji
  • mgr Agata Bielińska, Graduate School for Social Research – redaktorka
  • mgr Julia Jastrzębska, Polskie Towarzystwo Psychoterapii Psychoanalitycznej – redaktora
  • dr hab. Ewa Kobylińska-Dehe, Instytut Filozofii i Socjologii PAN – redaktorka
  • mgr Zbigniew Kossowski, Polskie Towarzystwo Psychoanalityczne – redaktor
  • prof. Andrzej Leder, Instytut Filozofii i Socjologii PAN – redaktor
  • dr hab. Adam Lipszyc, Instytut Filozofii i Socjologii PAN – redaktor naczelny
  • dr Antoni Zając, Wydział Polonistyki UW – redaktor

Kontakt: wunderblock@ifispan.edu.pl

ISSN: 2720-4391

Ośrodek Myśli Psychoanalitycznej